Trang Đấu giá nghệ thuật | Cập nhật mới nhất
 
 
 
h1.jpg
 
VCG240753X | Những câu chuyện sơn mài
  • Mô tả - Nội dung
  • Thẻ
  • Thông tin
  • 0 lời bình
Từ truyền thống đến hiện đại – góc nhìn đa chiều và thực thực tế về tranh sơn mài sẽ được họa sĩ Bùi Hoài Mai chia sẻ trong talkshow “Những câu chuyện sơn mài”, diễn ra vào lúc 15h, ngày 24 tháng 10 năm 2015, tại Heritage Space - Tòa nhà Dolphin Plaza, 28 Trần Bình, Mỹ Đình, Hà Nội.

Là một người luôn trăn trở về sự thay đổi của nghề sơn mài truyền thống Việt Nam, talkshow là dịp để Bùi Hoài Mai và các họa sĩ cùng trao đổi về tranh sơn mài, từ đó tìm cách giữ gìn chất liệu và kỹ thuật của loại hình tranh này. Talkshow bao gồm ba phần nội dung:

Phần 1: Lịch sử sơn mài.

Từ sử dụng sơn ta trong trang trí đồ thờ cúng, làm hàng mỹ nghệ, một số sinh viên Việt Nam đầu tiên theo học tại trường Mỹ thuật Đông Dương đã đưa kỹ thuật sơn ta vào làm tranh sơn mài. Đây là sự tìm tòi và phát triển kỹ thuật của nghề sơn thủ công truyền thống thành kỹ thuật, nghệ thuật sơn mài độc đáo của Việt Nam.

Phần 2: Đặc tính của vật liệu sơn mài

Một sản phẩm sơn mài sử dụng khá nhiều nguyên liệu: đó là sơn, màu và các nguyên liệu khác. Sơn: khai thác từ cây sơn, ngoài ra còn dùng dầu trẩu, dầu trám, nhựa thông và nhựa dó... Màu: sơn mài cổ truyền dùng 2 màu cơ bản là cánh gián đen và đỏ,

màu chế từ khoáng chất vô cơ nên không bị phân huỷ trước ánh sáng và thời gian.

Phần 3: Các nghệ sĩ hiện đại ứng dụng và sử dụng chất liệu sơn mài

Các nghệ sĩ đã ứng xử ra sao với sự thay đổi của các vật liệu tranh sơn mài?

Bùi Hoài Mai sinh 1962, tốt nghiệp đại học Mỹ thuật Hà Nội. Họa sĩ đã có các triển lãm tranh cá nhân và phim tài liệu tại Hà Nội, TP.HCM, Pháp, Mỹ, Úc các năm 1997, 2000, 2002, 2004, 2006, 2009.

Bùi Hoài Mai còn được biết đến là một nhà nhiếp ảnh, người sưu tầm gốm cổ, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Đông Nam Á, kiến trúc sư thiết kế hàng loạt các ngôi nhà và công
trình nổi tiếng tại Việt Nam: Longbeach resort (Phú Quốc) , Anna Mandara resort (Ninh Bình)... Bùi Hoài Mai đam mê đặc biệt với gốm cổ, xe máy kềnh càng, ô tô cũ, họa sĩ có vẻ ngoài rất phong trần, lãng tử này đang dành trọn trái tim cho việc tạo dựng những ngôi nhà đậm màu hoài cổ...

Xuất phát từ niềm đam mê gốm cổ, họa sĩ vừa sưu tập, vừa nghiên cứu gốm từ góc độ mỹ học và dân tộc học. Bùi Hoài Mai viết nhiều bài nghiên cứu về gốm đăng trên tạp chí
Mỹ thuật, Xưa và Nay, viết và in sách “Đồ gốm triều đại Lý-Trần” (NXB Trẻ 1999), “Đồ gốm triều Lê” (NXB Trẻ 2001), “Giải mã hoa văn trên gốm cổ” (Viện Mỹ thuật xuất bản năm 2001)...

Sơn mài được coi là một trong các chất liệu hội họa ở Việt Nam. Trước đây, người ta chỉ dùng sơn ta trong trang trí đồ thờ cúng, làm hàng mỹ nghệ. Vào những năm 30 của thế kỷ XX, một số sinh viên Việt Nam đầu tiên theo học tại trường Mỹ thuật Đông Dương như Nguyễn Gia Trí, Phạm Hậu, Nguyễn Khang, Trần Văn Cẩn và nghệ nhân Đinh Văn Thành đã mạnh dạn thử nghiệm đưa kỹ thuật sơn ta vào làm tranh Sơn mài.

Những câu chuyện sơn mài - anh 1

Tranh sơn mài của họa sĩ Nguyễn Gia Trí.


Đây là sự tìm tòi và phát triển kỹ thuật của nghề sơn thủ công truyền thống thành kỹ thuật, nghệ thuật sơn mài độc đáo của Việt Nam. Sơn mài có nhiều chất liệu độc đáo mang đậm hồn dân tộc, dung dị mà thuần khiết chất Á Đông. Các bước trình tự thực hiện một sản phẩm khởi đầu bằng sơn mài nhám gỗ, lót sơn sống, hom sớ gỗ, bọc vải hom, lót, mài lót, in mẫu, vẽ nét, tô màu, phủ cánh gián, quang đen, quang màu, đánh bóng và cuối cùng là lau dầu.

Việc tạo hình ảnh, màu sắc cũng không đơn giản: vẽ vàng, thiếp bạc, phủ véc ni, những màu chính trong sơn mài là đỏ, đen và cánh gián. Các màu khác chỉ pha trộn màu để diễn
tả. Riêng màu trắng rất khó thể hiện nên phải cẩn bằng vỏ trứng. Muốn có nhiều màu lóng lánh, phản chiếu tự nhiên thì cẩn ốc sà cừ.

Về nguyên liệu và kỹ thuật thể hiện: Sơn mài sử dụng nhựa sơn và các chất màu trong tự nhiên như son, vàng, bạc, xà cừ, vỏ trứng, đem lại cảm thụ độc đáo mà các chất liệu công nghiệp không thể sánh được. Kỹ thuật thể hiện của sơn mài phức tạp và công phu hơn các thể loại khác. Người vẽ phải dự tính kỹ càng, tính toán tỉ mỉ, phải vẽ rất nhiều lớp để cuối cùng kết thúc bằng thao tác mài, để có được sự ẩn hiện của các lớp màu phong phú.

Chính sự thể hiện công phu này cũng góp phần làm nên giá trị của tranh.Về hiệu quả nghệ thuật: Tranh sơn mài có màu sắc trầm ấm và đằm thắm. Đặc điểm riêng về màu sắc cùng với đặc điểm về chất liệu làm cho sơn mài vừa thuần hậu lại vừa sang trọng, vừa mang tính dân tộc rõ nét vừa gần gũi với xu thế đương đại. Tranh sơn mài Việt Nam đã hình thành một ngôn ngữ nghệ thuật độc đáo, đầy ảo giác lung linh. Hơn nữa “sơn ta trở thành một phương tiện độc lập diễn tả tâm hồn nghệ sĩ..., diễn đạt đời sống
bên trong con người nghệ sĩ” (Tô Ngọc Vân).

Trong quá trình phát triển, nghệ thuật sơn mài đã có những bước cải tiến quan trọng: Từ một số màu hạn hẹp, sơn mài giờ đây đã có một dải màu đa sắc hơn, từ gam nóng đến gam lạnh. Các chất liệu truyền thống được bảo tồn nhưng phương pháp sử dụng chất liệu đa dạng hơn trước, cách mài tranh không nhất thiết phải mài nhẵn hoàn toàn mà tùy thuộc vào hiệu quả nghệ thuật của tranh. Những cải tiến này giúp nghệ sĩ sơn mài ngày càng thỏa mãn được khát khao về biểu hiện sức sáng tạo trong một thể loại nghệ thuật được đánh giá là độc đáo trên thế giới.

Tuy nhiên, tranh sơn mài cũng có những hạn chế nhất định so với các thể loại khác: Nguyên liệu sơn mài ràng buộc chặt chẽ phương pháp diễn đạt và biểu hiện nghệ thuật. Kỹ thuật làm tranh và qui trình chế tác phức tạp, sự thể hiện tranh tốn nhiều thời gian và công sức. Nguyên liệu đắt đỏ, trong khi giá tiêu thụ tác phẩm không cao hơn nhiều so với các thể loại khác. Những hạn chế này đã khiến không ít họa sĩ cảm thấy tương lai của nền nghệ thuật này có phần ảm đạm trong sự giao động sóng gió của thị trường.

Từ thực tế trên, không ít người đã có cách ứng xử tiêu cực trong sáng tác tranh sơn mài. Xuất hiện tranh “sơn giả” thay cho sơn mài: Dùng cách vẽ bột màu phủ PU, dùng thiếc thay bạc cựu, dùng nhũ giả thay vàng. Tranh sơn giả có thể bóng bẩy, hào nhoáng nhưng mất đi chiều sâu đằm thắm và duyên dáng của sơn mài truyền thống. Về độ bền của tác
phẩm, tranh sơn giả cũng có tuổi thọ ngắn hơn tranh sơn mài truyền thống.

Tác giả
ngaynay.vn
Ký hiệu nhận dạng số
VCG240753X
Độ phân giải
500*335
Tệp tin
h1.jpg
Kích thước file
78 Kb
Xem
1748
Bảng xếp hạng
Không có đánh giá
Đánh giá hình này

Thêm lời bình

CAPTCHA Image